Publicaties

Het Nederlands Centrum Hersenletsel heeft in 2007 samen met AXON leertrajecten een publicatielijst samengesteld met een groot aantal relevante publicaties met betrekking tot niet aangeboren hersenletsel. Klik hier voor de gehele publicatielijst in PDF-formaat.

Boeken voor professionals

Niet aangeboren hersenletsel. Informatie voor begeleiders en verzorgers NIEUW
P.L.Hoenderdaal, P.H. Vrancken en L. Zegerius. AXON leertrajecten 2011, ISBN 978-94-90146-03-0, 39 pagina's, € 10,00.

Mensen met niet-aangeboren hersenletsel vormen een speciale groep in de zorg. Behalve stoornissen op fysiek gebied, vooral van neurologische en orthopedische aard, bestaat er een groot aantal stoornissen op cognitief, emotioneel en gedragsmatig gebied.
Niet-aangeboren hersenletsel; Informatie voor begeleiders en verzorgers  bevat kort en bondig de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, alsook adviezen voor behandeling en begeleiding. Begeleiders en verzorgers  hebben een cruciale rol bij de begeleiding van mensen met niet-aangeboren hersenletsel en hun naaste omgeving. Daarbij is hun deskundigheid een absolute noodzaak.
De informatie in dit boek is afgestemd op de beroepsgroep begeleiders en verzorgers en hun werkveld. Niet angeboren hersenletsel; informatie voor begeleiders en verzorgers  beoogt een handreiking te bieden voor de dagelijkse praktijk. Achterin vindt u verwijzingen naar een aantal landelijke organisaties, regionale advies- en informatiepunten en enkele literatuuropgaven.

Niet-aangeboren hersenletsel. Informatie voor maatschappelijk werkers
P.L. Hoenderdaal, C.J. Sleeboom-van Raaij, e.a. • AXON leertrajecten, 2009 • ISBN 978 94 90146 02 3 • 35 pagina’s • € 10,00 • [Bestel]
Mensen met niet-aangeboren hersenletsel vormen een speciale groep in de zorg. Behalve stoornissen op fysiek gebied, vooral van neurologische en orthopedische aard, bestaat er een groot aantal stoornissen op cognitief, emotioneel en gedragsmatig gebied. Niet-aangeboren hersenletsel; informatie voor maatschappelijk werkers bevat kort en bondig de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, alsook adviezen voor behandeling en begeleiding. Maatschappelijk werkenden hebben een cruciale rol bij de begeleiding van mensen met niet-aangeboren hersenletsel en hun naaste omgeving. Daarbij is de deskundigheid een absolute noodzaak. De informatie in het boekje is afgestemd op de beroepsgroep maatschappelijk werkenden en hun werkveld. Het boekje beoogt een handreiking te bieden voor de dagelijkse praktijk.

Omgaan met gedragsverandering na hersenletsel
Arno Prinsen, Hans van Dam, Peter Vrancken • AXON leertrajecten, 2009 • ISBN 978 94 90146 01 6 • 30 pagina’s • € 5,00 • [Bestel]
In de basiscursus van AXON leertrajecten worden gedragsveranderingen geanalyseerd aan de hand van de gedragscirkel. Mensen met hersenletsel zelf, maar ook mensen in hun directe omgeving lopen tegen zaken aan waar ze zonder hulp niet uitkomen. Vaak gaat het om veranderd gedrag dat als problematisch ervaren wordt.Ook als hulpverlener loop je tegen ‘probleemgedrag’ aan. Uit eigen ervaring ken je vast cliënten die regelmatig ‘inadequaat’ gedrag laten zien: gedrag dat je als lastig of onaangepast ervaart. Soms is het je niet duidelijk wat de cliënt met dit gedrag bedoelt en hoe je op dat gedrag met reageren. Om het gedrag van en cliënt te kunnen interpreteren en te bepalen hoe je hiermee kunt omgaan, is het van belang op een systematische wijze te werk te gaan. In dit katern leer je hoe je dit kunt doen. Je leert verschillende soorten interventies (methoden en technieken) waarmee je gedrag kunt beïnvloeden. Als kapstok voor deze interventies gebruiken we de gedragscirkel.

Eigen weg. Ondersteuningsroute voor kinderen en jongeren met niet-aangeboren hersenletsel
Judith Zadoks & Patty van Belle • Uitgeverij Zadoks, Utrecht, 2009 • ISBN 978 90 811125 4 3 • € 14,95 • [Bestel]
'Eigen weg' is een praktische en volledige ondersteuningsroute voor het opvoeden van kinderen en jongeren met hersenletsel. Het is gebaseerd op 'Hooi op je vork', het ondersteuningsmodel voor volwassenen met niet-aangeboren hersenletsel van dezelfde auteurs. De ondersteuningsroute voor kinderen en jongeren is ontwikkeld in nauwe samenwerking met ouders en met deskundigen op gebied van niet-aangeboren hersenletsel bij kinderen. Deze versie is geschreven voor professionele begeleiders van kinderen of jongeren met hersenletsel en hun gezin. De werkwijze omvat vijf stappen, langs vijf stations op de routekaart. Bij elk station sta je met elkaar stil bij bepaalde vragen. Daarna vervolg je de route weer. De stations: wens of vraag, beeldvorming, analyse, plan van aanpak en terugkijken. Werken met 'Eigen weg' zorgt voor meer inzicht in wat het kind/de jongere nodig heeft en betere afstemming in het gezin en/of met hulpverleners. Er is meer begrip tussen alle betrokkenen en duidelijkheid over wie wat wil en hoe dit aan te pakken. Het bijhouden van ervaringen geeft inzicht in wat werkt en wat niet werkt. 
De flexibele opzet van de route maakt dat je de intensiteit ervan naar eigen inzicht kunt aanpassen.

Heb ik een probleem dan? Ziektebesef en interventies bij hersenletsel
Arno Prinsen • Een uitgave van InteraktContour, 2008 • ISBN 9789090236124 • € 22,50 • [Bestel]
Het boek 'Heb ik een probleem dan?', geschreven door Arno Prinsen, werpt een nieuw licht op de problematiek rondom niet-aangeboren hersenletsel. Theorie uit de managementliteratuur wordt in het boek vertaald naar een gerichte, stapsgewijze benadering van cliënten met hersenletsel. 
In het boek komen de volgende begrippen aan de orde: Voorbijganger, Zoeker en Klant. Deze begrippen geven de mate aan waarin er bij een cliënt sprake is van ziektebesef: De Voorbijganger heeft een beperkt ziektebesef. Hij erkent niet dat hij een probleem heeft. De voorbijganger heeft dan ook geen hulpvraag als hij bij de hulpverlener aan tafel zit. Bij de Zoeker is er een kiem van besef. Vaak komt dit tot uiting in een vage of slecht omlijnde hulpvraag. De zoeker weet dat er iets met hem aan de hand is, maar wat, weet hij niet. En hoe hij daarbij geholpen kan worden is ook niet bekend. De Klant heeft een duidelijke vraag, maar weet niet welke hulpmiddelen hij daarbij kan inzetten. De eigen hulmiddelen - inzichten, kennis, tips - schieten tekort. Maar de hulpvraag is er wel degelijk. Voor de hulpverlener is een klant iemand waarmee hij snel aan de slag kan. Het boek beschrijft voor elk type cliënt een passende behandelstrategie. Hoewel natuurlijk voor elke cliënt -en zijn omgeving- een behandeling op maat vereist is, krijgt de hulpverlener een aantal duidelijk stappen aangereikt.

Mag ik ook ff 
Martine Kapitein & Rita van der Horst • Hersenstichting, 2009 • ISBN 978 94 90396 01 5 • 52 pagina’s • € 7,50 • [Bestel]

Dit boek is speciaal voor al die broers en zussen tussen de 8 en 14 jaar die dagelijks te maken hebben met een broer of zus met niet-aangeboren hersenletsel. Er gaat veel aandacht naar de persoon met NAH, maar er verandert ook heel veel voor de rest van het gezin, voor Jou dus! Wat maak JIJ mee en wat wil JIJ weten? Je leest wat anderen in dezelfde situatie te vertellen hebben en je krijgt informatie.
Er gaat vaak veel aandacht naar de persoon mèt NAH, maar er verandert ook heel veel voor de rest van het gezin, voor JOU dus! Wat maak JIJ mee en wat wil JIJ weten? Je leest wat anderen in eenzelfde situatie te vertellen hebben en je krijgt informatie. Je kunt ook zelf aan de slag met allerlei doe-dingen in dit boek.
Mag ik ook ff? is geschreven door Martine Kapitein en Rita van der Horst - die beiden al jaren pleiten voor voldoende aandacht voor de broers en zussen van NAH-patiëntjes - in samenwerking met kinderboekenschrijfster Hanneke van der Werf. Geschikt voor broertjes en zusjes, maar zeker ook voor de rest van de familie! 

Hersenletsel: achtergronden en aanpak. Ze zeggen dat ik zo veranderd ben
H. Eilander, P. van Belle-Kusse, P. Vrancken • Lemma, Den Haag, 2006 • ISBN 109059314328 • € 35,00 • [Bestel]

Dit boek is de vernieuwde uitgave van Ze zeggen dat ik zo veranderd ben, een veelbesproken Teleac-serie uit 1998. Het boek gaat over de achtergrond van hersenletsel en de aanpak ervan. Hersenletsel heeft ingrijpende gevolgen voor de getroffenen en hun omgeving. 
Meestal is het letsel onzichtbaar voor de buitenwereld, waardoor er veel onbegrip is. Onbekendheid met de gevolgen van hersenletsel en hoe je daarmee kunt omgaan, zijn daar debet aan. Iedereen die met hersenletsel te maken heeft, als getroffene, familielid of partner of als professional, heeft behoefte aan informatie. Wat is hersenletsel? Wat is er precies gebeurd in de hersenen? Kan er nog herstel plaatsvinden? Wat zijn de gevolgen voor de dagelijkse activiteiten, de sociale contacten, het werk? Deze vragen over de achtergronden van hersenletsel komen aan de orde in het eerste deel van Hersenletsel: achtergronden en aanpak. Het tweede deel gaat over de aanpak. Hier komen vragen aan de orde als: hoe ga je om met het veranderde gedrag van iemand met hersenletsel? Wat zijn de gevolgen van hersenletsel voor de directe omgeving? Hoe verloopt het verwerkingsproces en hoe kun je weer greep krijgen op je leven? Beide delen bevatten ook praktische adviezen. Hersenletsel: achtergronden en aanpak biedt degelijke achtergrondinformatie voor een breed publiek: voor getroffenen en hun naasten, (kader)leden van patiëntenverenigingen en vrijwilligers. Door het gebruik van verdiepingskaders is het boek ook geschikt voor professionele hulpverleners is sectoren van zorg, wonen en arbeid, docenten en begeleiders bij het (speciaal) onderwijs, docenten en studenten van mbo- en hbo opleidingen gezondheidszorg en welzijn en deelnemers aan leertrajecten op het gebied van hersenletsel.

Methodisch ondersteunen van mensen met hersenletsel. Greep op je leven met Hooi op je vork
Patty van Belle, Judith Zadoks •uitg. Zadoks, 2011 • ISBN 9789081677110 • € 29,95  • [Bestel]

Niet-aangeboren hersenletsel heeft ingrijpende gevolgen voor degene die het overkomt en diens omgeving. Vaak is iemand blijven aangewezen op hulp. Het begeleiden van mensen met niet-aangeboren hersenletsel roept veel vragen op. Hoe help je de persoon zijn leven weer op orde te krijgen? Wat wil hij bereiken en wat kan er nog? Hoe kom je hierover met elkaar in gesprek? Hoe kun je begeleiden zonder de regie over te nemen? Het begeleidingsmodel Hooi op je vork is ontwikkeld als handreiking bij het vinden van antwoorden op deze vragen. De werkwijze wordt toegepast in tientallen organisaties in verschillende zorgsectoren, maar ook door mantelzorgers thuis. In dit boek zijn de ervaringen van zes jaar werken met Hooi op je vork verwerkt tot waardevolle tips en adviezen. Deel 1 geeft een handleiding om de gevolgen van het hersenletsel te begrijpen in relatie tot het leven van de persoon vroeger en nu, en om het leven vorm te geven volgens de wensen van de persoon zelf. Deel 2 bespreekt dilemma's in de omgang en geeft tips voor een effectieve communicatie met iemand met niet-aangeboren hersenletsel. Deel 3 geeft praktische adviezen over de toepassing en implementatie van het model.

Let op: De DVD is los verkrijgbaar bij deze nieuwe uitgave (i.t.t. de eerdere uitgave)

Communicatie bij hersenletsel. Begrijpen we elkaar?  
Redactie Ellen Witteveen, Leo Admiraal, Henriëtte Visser en Jean Pierre Wilken • Bon Staffleu • ISBN 9789031382156 • [Bestel]

Mensen met ernstige vormen van hersenletsel gaan een langdurig herstelproces in. Het verloop van dit herstelproces is bepalend voor de kwaliteit van leven. In dit boek wordt het herstelproces vanuit drie invalshoeken benaderd: medisch herstel, persoonlijk herstel en sociaal-maatschappelijk herstel.
Per jaar worden er meer dan 120.000 mensen onverwacht geconfronteerd met een ongeval of ziekte waarbij de hersenen beschadigd raken. Een deel van hen houdt daar niets aan over, een groter deel heeft blijvend last van beperkingen en een veranderd functioneren. Jaarlijks hebben enkele duizenden mensen te maken met ernstige blijvende lichamelijke, cognitieve en gedragsmatige gevolgen. Vanwege de complexiteit van het letsel zijn niet alle gevolgen even goed zichtbaar. Een groot deel van de mensen blijft kampen met beperkingen in het dagelijks leven. Dit heeft gevolgen voor de persoon zelf, maar ook voor familie, vrienden en werkomgeving.
Mensen met ernstige vormen van hersenletsel gaan een langdurig herstelproces in. Het verloop van dit herstelproces is bepalend voor de kwaliteit van leven. In dit boek wordt het herstelproces vanuit drie invalshoeken benaderd: medisch herstel, persoonlijk herstel en sociaal-maatschappelijk herstel. [meer...]

Aan het werk met hersenletsel. Een handreiking voor duurzame re-integratie
Een uitgave van Hersenstichting Nederland, 2009 • ISBN 978 94 90396 30 2 • 34 pagina’s • € 2,00 • [Bestel]

Hersenletsel kan iemand zomaar overkomen, ook tijdens zijn of haar werkzame leven. Per jaar worden meer dan 70.000 mensen erdoor getroffen. Hersenletsel leidt in veel gevallen tot blijvende veranderingen in het functioneren. Terugkeer naar werk vraagt om aanpassingen die zijn toegesneden op de individuele mogelijkheden. Re-integratie van mensen met hersenletsel is maatwerk. Deze brochure geeft informatie over de aanpak, de mogelijkheden en over de specifieke deskundigheid die ingezet kan worden tijdens het traject. Aan de hand van drie succesvolle voorbeelden uit de praktijk wordt geïllustreerd dat het heel goed mogelijk is om na hersenletsel weer aan het werk te gaan. De brochure is bedoeld voor werkgevers, HRM-functionarissen en anderen die betrokken zijn bij de re-integratie van mensen met hersenletsel. Ook kan de informatie bijdragen aan een beter begrip bij collega's. De vele tips en verwijzingen kunnen zeer behulpzaam zijn tijdens het hele re-integratietraject en bij het aanpassen van de werksituatie. Terugkeer naar werk betekent veel voor mensen met hersenletsel. Ook voor de organisatie is het belangrijk om opnieuw te kunnen beschikken over een vertrouwde en gemotiveerde werknemer. 

Zorgwijzer Partners
Peter Vrancken • Hersenstichting, 2007 • 52 pagina's • €5,00 • [Bestel]

Als iemand getroffen wordt door niet-aangeboren hersenletsel heeft dat gevolgen voor de getroffene, maar ook zeker voor zijn of haar omgeving. Vooral de partner van de persoon met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) zal dagelijks met de gevolgen te maken krijgen. Tot nu toe is er voor partners weinig tot geen compacte informatie beschikbaar over de te verwachten gevolgen van hersenletsel op termijn. 
Deze Zorgwijzer bevat informatie over (traumatisch) hersenletsel en de gevolgen die dit kan hebben voor de patiënt, maar vooral ook voor de partner. Het bevat concrete tips voor de partner hoe om te gaan met de emotionele en cognitieve problemen, en hoe de partner nog voor zichzelf kan zorgen. De adviezen en tips in deze Zorgwijzer kunnen wellicht richting geven aan het vinden van uitvoerbare oplossingen. In de eerste plaats is deze Zorgwijzer bedoeld voor partners van mensen met hersenletsel. Maar ook andere mantelzorgers die een emotionele band met de persoon met hersenletsel hebben, kunnen baat hebben bij deze Zorgwijzer. 
De Zorgwijzer is geschreven door Peter Vrancken, gezondheidszorgpsycholoog en werkzaam bij het revalidatiecentrum De Hoogstraat in Utrecht. Hij werkt bij de divisie Neurorevalidatie en heeft zich gespecialiseerd in de gevolgen van hersenletsel op de langere termijn.

Zorgwijzer Karakterveranderingen
Monique Weiland • Hersenstichting 2008 • €5,00 • [Bestel]

In samenwerking met een tiental patiëntenverenigingen heeft de Hersenstichting dit boekje uitgebracht. Karakterveranderingen zijn heel typerend voor hersenaandoeningen. De Zorgwijzer legt uit waarom het karakter verandert bij veel hersenaandoeningen en het gaat dieper in op een aantal karakterveranderingen, zoals ontremming, egocentrisme en veranderde seksualiteit.Partners, familieleden en andere betrokkenen wordt zoveel mogelijk tips gegeven om met deze moeilijke veranderingen om te gaan. In de veertig pagina's komen ook enkele persoonlijke verhalen aan bod. 

Dit boekje is tevens te bestellen via de Hersenstichting.

Zorgwijzer Vermoeidheid. Praktische gids voor mensen met vermoeidheid door niet-aangeboren hersenletsel
Aglaia Zedlitz • Hersenstichting, 2010 • €5,00 • [Bestel]

Vermoeidheid is een veelvoorkomend verschijnsel na niet-aangeboren hersenletsel. Naar schatting krijgt meer dan de helft van de hersenletselpatiënten ermee te maken. Het eerste deel van deze Zorgwijzer beschrijft naast verschillende soorten vermoeidheid, ook mogelijke oorzaken en wisselwerkingen met bijvoorbeeld emoties en slaap. De impact van vermoeidheid op dagelijkse bezigheden zoals werk en hobby’s is groot. Niet alleen voor de patiënt, maar ook voor zijn omgeving. Het tweede deel van de Zorgwijzer gaat hier dieper op in. Hoe kan vermoeidheid worden vastgesteld en wat kan er aan worden gedaan? Enkele patiënten vertellen hoe zij omgaan met de vermoeidheid door hersenletsel. De tekst bevat veel praktische tips direct voor patiënten, om zo beter met vermoeidheid om te kunnen gaan.

Dit boekje is tevens te bestellen via de Hersenstichting.

Zorgwijzer Hersenaandoeningen en seksualiteit
Monique Weiland & Rene Prop • Hersenstichting, 2007 • €5,00 • [Bestel]

Het boekje beschrijft wat de rol van de hersenen bij seksualiteit is, hoe hersenaandoeningen de seksualiteit kunnen verstoren, wat de specifieke problemen kunnen zijn en ten slotte ook de oplossingen daarvoor. Meer specifiek leest u bijvoorbeeld over seksualiteit in instellingen, hulpmiddelen, psychologische aspecten en lichamelijke beperkingen zoals verstoorde bewegingen. Hoewel enkele hersenaandoeningen specifiek genoemd worden, is het boekje geen opsomming van seksuele problemen per hersenaandoening. Het gaat hier om overkoepelende problemen waarmee veel hersenpatiënen (en hun partners) mee te maken hebben.

Dit boekje is tevens te bestellen via de Hersenstichting.

Zorgwijzer geheugen. Praktische gids over de werking van het geheugen
Rudolf Ponds, Frans Verhey • Hersenwerk, 2007 • 76 pagina's • €5,00

Dit boek biedt informatie over de werking van ons geheugen en vooral ook over de veranderingen van het geheugen met het ouder worden. Ook wordt ingegaan op de verschillen tussen ouderdomsvergeetachtigheid en dementie en wordt de relatie besproken tussen geheugen en lichamelijke en psychische gezondheid. Daarnaast geeft het praktische tips over hoe men alledaagse vergeetachtigheid kan tegengaan. De meeste ouderen klagen over vergeetachtigheid. Ze zijn bang dat het een voorbode is van dementie. Dit is echter zelden het geval. Vaak is er sprake van ouderdomsvergeetachtigheid, een verschijnsel dat hoort bij het ouder worden. Veel ouderen hebben echter onvoldoende of onjuiste kennis van de verschillen tussen normale ouderdomsvergeetachtigheid en dementie, waardoor ze zich ten onrechte zorgen maken. Daarnaast hebben ouderen vaak zo weinig vertrouwen meer in het eigen geheugen dat hierdoor de geheugenproblemen verergeren. 
De Zorgwijzer Geheugen geeft het praktische tips over hoe men alledaagse vergeetachtigheid kan tegengaan. De geheugenstrategieën die aangereikt worden zijn niet alleen bruikbaar voor mensen met ouderdomsvergeetachtigheid, maar ook voor mensen met lichte geheugenstoornissen als gevolg van hersenletsel. Dit boekje is te bestellen via de Hersenstichting.

Neuropsychologie 2 - Over de gevolgen van hersenbeschadiging
Dr. B. van Cranenburgh • Elsevier, 2009 • 
ISBN 9789035230699 • o.a. te bestellen bij Elsevier voor 67,50 (exclusief verzendkosten)

Neuropsychologie, is het tweede deel van de vierdelige serie 'Toegepaste neurowetenschappen'. Systematisch wordt besproken welke stoornissen en problemen kunnen ontstaan door hersenbeschadiging. Het accent ligt vooral op de gevolgen van een beroerte (cva) en hersentrauma (verkeersongevallen). De neuropsychologie is de wetenschap die drie functieniveaus bestudeert: (1) neurale processen en structuren, (2) mentale processen en (3) gedrag. De gevolgen van hersenbeschadiging kunnen op ieder van deze niveaus liggen: de normale samenwerking van hersengebieden is verstoord, het denken en gevoelsleven kan veranderd zijn, de patiënt gedraagt zich anders. De problemen die de patiënt in zijn dagelijks leven ervaart, zijn in dit boek steeds de leidraad. Het boek is het resultaat van een jarenlange studie en ervaring van de auteur op het gebied van de neurorevalidatie. Naast wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van de klinische neuropsychologie, worden ook talrijke vragen en situaties uit de praktijk aan de orde gesteld. Afhankelijk van de plaats(en) van de hersenbeschadiging zijn de problemen zeer uiteenlopend. Op deze diversiteit aan stoornissen en problemen legt dit boek de nadruk. [meer...]

Niet aangeboren hersenletsel bij volwassenen
J.A.M. Vandermeulen, M.M.A. Derix, C.J.J. Avezaat, Th. Mulder & J.W. van Strien (Red.) • Elsevier, 2003 • ISBN 9035224922 • Te bestellen via de boekhandel

Hoe ziet de toekomst eruit voor een volwassene met niet-aangeboren hersenletsel (NAH)? Niet-aangeboren hersenletsel bij volwassenen zoekt een antwoord op deze vraag en op de vragen die er onlosmakelijk mee verbonden zijn. Wat is NAH eigenlijk? Hoe vaak komt het voor? Welk onderzoek vindt er plaats en wat levert dit op? Wat zijn de gevolgen van de verschillende vormen van NAH? Welke therapeutische mogelijkheden zijn er en wat is de prognose?
In dit handboek zijn de actuele kennis en kunde op het gebied van niet-aangeboren hersenletsel bij volwassenen samengebracht. De theorie is in het boek goed in evenwicht met de praktijk. Het resultaat is een breed en actueel overzicht van de ontwikkelingen in de afgelopen decennia, waarbij de situatie in Nederland een belangrijke plaats inneemt. In het eerste deel worden de voornaamste oorzaken van NAH toegelicht. De moderne beeldvormende technieken die een belangrijke rol spelen in de medische diagnostiek, staan nauwkeurig beschreven.
 [meer...]

Omgaan met hersenletsel. Hulp bij veranderd leven
Jenny Palm • Koninklijke Van Gorcum, Assen, 2005 • ISBN 9023240987 • O.a. te bestellen bij Van Gorcum voor 28,25 (exclusief verzendkosten)

In dit boek wordt een overzicht gegeven van het terrein van niet- aangeboren hersenletsel, met de nadruk op het leven na de acute fase: de revalidatiefase en vooral de chronische fase. Wetenschappelijke inzichten worden daarbij vertaald naar de praktijk van alledag, waarbij de patiëntbeleving centraal staat. Na algemene hoofdstukken over leven na hersenletsel, bouw en werking van de hersenen, gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, rouw en rouwverwerking, volgen hoofdstukken die gewijd zijn aan ziektebeelden als traumatisch hersenletsel, CVA/beroerte, hersentumoren, hersenschade tengevolge van hartstilstand of ademhalingsstilstand (hypoxie/anoxie), cerebrale infecties (meningitis en encephalitis) en symptomatische epilepsie. Het boek wordt afgesloten met een hoofdstuk over kinderen met niet-aangeboren hersenletsel en een apart hoofdstuk ‘omgaan met mensen met hersenletsel’. De uitgave is in eerste instantie geschreven voor professionele hulpverleners – (paramedici, psychologen, orthopedagogen, verpleegkundigen, verzorgenden, therapeuten, activiteitenbegeleiders, maatschappelijk werkenden – maar is door het concrete taalgebruik ook toegankelijk voor de niet-professional..

Het maakbare brein. Gebruik je hersens en word wie je wilt zijn
Margriet Sitskoom • Bert Bakker, Amsterdam, 2006 • ISBN 9035130367 • Te bestellen via de boekhandel.

Het maakbare brein beschrijft hoe de hersenen zich ontwikkelen en hoe zich dit verhoudt tot het leren van een tweede taal, een absoluut gehoor of het onderdrukken van impulsen. Bijzondere levensverhalen laten zien dat gedrag en omgeving je hersenen vormen en je vermogens bepalen: een violiste die een kwart van haar hersenen verloor kon toch professioneel blijven spelen, en een jongen die door kippen werd opgevoed verandert zijn kippengedrag in menselijk gedrag. Aan de hand van de laatste inzichten uit het hersenonderzoek en voorbeelden uit de praktijk laat Margriet Sitskoorn zien hoe we door ons gedrag zélf onze hersenen kunnen vormen en zo beter kunnen functioneren. Het maakbare brein geeft een handreiking voor sterker hersenwerk en een krachtige persoonlijke ontwikkeling.
.

Revalidatie na een beroerte; richtlijnen en aanbevelingen voor zorgverleners
Nederlandse Hartstichting, Den Haag, 2001 • Klik hier voor pdf-versie.

Deze publicatie geeft richtlijnen en aanbevelingen voor de revalidatie na een beroerte voor degenen die werkzaam zijn in de praktijk van deze revalidatie. 
De richtlijnen zijn opgesteld door de Commissie CVA-revalidatie, die werd samengesteld door de Nederlandse Hartstichting uit vertegenwoordigers van relevante beroepsgroepen en patiëntenorganisaties. De richtlijnen bieden handvatten aan zorgverleners in de praktijk van de revalidatie na een beroerte en kunnen een bijdrage leveren aan de eenheid in behandeling en de onderlinge afstemming tussen zorgverleners.
Het rapport is schriftelijk te bestellen bij: Nederlandse Hartstichting, Postbus 300, 2501 CH Den Haag. 

Kleine Reeks over niet-aangeboren hersenletsel

Mensen met niet-aangeboren hersenletsel vormen een speciale groep in de zorg. Behalve stoornissen op fysiek gebied, vooral van neurologische aard, bestaat er een groot aantal stoornissen op cognitief, emotioneel en gedragsmatig gebied.
De kleine reeks bestaat uit een aantal praktische boekjes afgestemd op verschillende doelgroepen. Naast uitgebreide informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, worden vele adviezen gegeven voor behandeling en begeleiding. De uitgaven bieden een handreiking voor de dagelijkse praktijk. Elk boekje sluit af met een lijst van relevante adressen en literatuurtips. De samenstelling van de reeks is in handen van professionals met verschillende achtergronden en is tot stand gekomen dankzij inbreng van mensen uit de praktijk.
U kunt de boekjes bestellen bij AXON leertrajecten, zo lang de voorraad strekt.

Verschenen zijn:

Kinderen met niet-aangeboren hersenletsel: informatie voor ouders en gezinsleden
ISBN 9059312848 • NU  € 10,00 (Uitsluitend te verkrijgen bij AXON leertrajecten)

Kinderen en jongeren met niet-aangeboren hersenletsel zijn niet te vergelijken met patiënten met welk ziektebeeld dan ook. Kenmerkend voor niet-aangeboren hersenletsel is de grote verscheidenheid aan mogelijke stoornissen. Behalve stoornissen op fysiek gebied, vooral van neurologische aard, hebben zij mogelijk een aantal stoornissen op cognitief, emotioneel en gedragsmatig gebied. Het kind ‘na’ het letsel is niet meer hetzelfde kind als ‘voor’ het letsel. Dit stelt opvoeders voor een zware taak. Deze uitgave biedt hen daarbij een handreiking. Het bevat de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, de gevolgen voor het kind of de jongere, de school en het gezin. Het boekje bevat adviezen over de wijze waarop ouders, broers en zussen en andere betrokkenen met gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel kunnen omgaan. De uitgave is bedoeld voor ouders, gezinsleden, en anderen in de omgeving van kinderen en jongeren met niet-aangeboren hersenletsel als leerkrachten, sportleiders, familie en ouders van vriendjes en vriendinnetjes.

Niet-aangeboren hersenletsel en arbeid: informatie voor arbeidsbegeleiders
ISBN 9059312627 • NU  € 10,00 (Uitsluitend te verkrijgen bij AXON leertrajecten)

Dit boek bevat kort en bondig de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, alsook strategieën voor begeleiding naar arbeid. Bij de begeleiding van cliënten met niet-aangeboren hersenletsel naar arbeid en op de werkplek is deskundigheid van de arbeidsbegeleider absoluut noodzakelijk. De informatie in dit boek is afgestemd op de begeleidende taken van trajectbegeleiders, jobcoaches, reïntegratiedeskundigen en arbeidsconsulenten. Het boekje beoogt een handreiking te bieden voor de dagelijkse praktijk.

 

Niet-aangeboren hersenletsel en arbeid: informatie voor de bedrijfsarts, verzekeringsarts en arbeidsdeskundige
ISBN 9059312678 • NU  € 10,00 (Uitsluitend te verkrijgen bij AXON leertrajecten)

Mensen met niet-aangeboren hersenletsel vormen ook een speciale groep bij de arbeidsreïntegratie. Voor arbeidsbegeleiders (onder andere trajectbegeleiders, jobcoaches, reïntegratiedeskundigen, arbeidsconsulenten) is daarom een apart deel in deze reeks opgenomen. Dit boek bevat kort en bondig de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, alsook adviezen voor beoordeling van de arbeidsmogelijkheden. Goede diagnostiek en inzicht in alle mogelijke gevolgen van hersenaandoeningen zijn van groot belang om de cliënt met hersenletsel te begeleiden naar werk. Daarbij is de deskundigheid van de bedrijfsarts, de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige een absolute noodzaak. De informatie in dit boek is afgestemd op de genoemde beroepsgroepen. Het boekje beoogt een handreiking te bieden voor de dagelijkse praktijk. 

Niet-aangeboren hersenletsel: informatie voor verpleegkundigen
ISBN 9051899742 • NU  € 10,00 (Uitsluitend te verkrijgen bij AXON leertrajecten)

Niet-aangeboren hersenletsel; informatie voor verpleegkundigen bevat kort en bondig de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, alsook adviezen voor behandeling en begeleiding. Verpleegkundigen hebben een cruciale rol bij de begeleiding van mensen met niet-aangeboren hersenletsel en hun naaste omgeving. Daarbij is de deskundigheid een absolute noodzaak. De informatie in het boekje is afgestemd op de beroepsgroep verpleegkundigen en hun werkveld. Het boekje beoogt een handreiking te bieden voor de dagelijkse praktijk. Achterin vindt u informatie over regionale advies- en informatiepunten en gespecialiseerde zorg, adressen van patiëntenverenigingen en enkele literatuuropgaven.

Niet-aangeboren hersenletsel: informatie voor paramedici
ISBN 9051899769 • NU  € 10,00 (Uitsluitend te verkrijgen bij AXON leertrajecten)

Niet-aangeboren hersenletsel; informatie voor paramedici bevat kort en bondig de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, alsook adviezen voor behandeling en begeleiding. Paramedici hebben een cruciale rol bij de begeleiding van mensen met niet-aangeboren hersenletsel en hun naaste omgeving. Daarbij is de deskundigheid een absolute noodzaak. De informatie in het boekje is afgestemd op de beroepsgroep paramedici en hun werkveld. Het boekje beoogt een handreiking te bieden voor de dagelijkse praktijk. 

 

Niet-aangeboren hersenletsel: informatie voor de huisarts
ISBN 90 5620 063 1 • NU  € 10,00 (Uitsluitend te verkrijgen bij AXON leertrajecten)

Niet-aangeboren hersenletsel; informatie voor de huisarts bevat kort en bondig de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, alsook adviezen voor behandeling en begeleiding. Huisartsen hebben een cruciale rol bij de begeleiding van mensen met niet-aangeboren hersenletsel en hun naaste omgeving. Daarbij is hun deskundigheid een absolute noodzaak. De informatie is afgestemd op de beroepsgroep maatschappelijk werkenden en hun werkveld.

Boeken voor/door patiënten en direct betrokkenen

Mijn hoofd is hol
Christine Kliphuis • Compaan Uitgevers • ISBN 9789490374198 • prijs € 17,90 o.a. te bestellen bij bol.com

Per jaar krijgen in Nederland 41.000 mensen voor het eerst een beroerte, vaak met blijvende lichamelijke en geestelijke gevolgen. In dit boek neemt Christine Kliphuis de lezer mee in wat er gebeurt na een beroerte en maakt de ingrijpende gevolgen zichtbaar en voelbaar. Als haar moeder door een beroerte wordt getroffen, verandert ze plotseling van een zelfstandige, vitale en actieve vrouw in een hulpbehoevende patient die niets meer zelf kan. Als dochter en mantelzorger komt de schrijfster terecht in een maalstroom van onontkoombare gebeurtenissen, waaronder de opname van haar gehandicapte moeder in een verpleeghuis. Haar moeder is halfzijdig verlamd, heeft afasie en kan nooit meer terug naar huis. De schrijfster probeert een balans te vinden tussen de zorg voor haar zieke moeder, haar eigen emoties en verdriet, haar gezin, de familie en haar werk.

Op zoek naar de zin van mijn leven
Lidwien van de Laarschot  Koninklijke Broese en Peereboom BV • ISBN 978-90-9022562-3 • prijs € 12,50 (excl. verzendkosten)

Een openhartig verslag over persoonlijke groei en de gevolgen van een niet aangeboren hersenletsel. Lidwien van de Laarschot (1962) reeds in de zomer van 1996 met een groepje ruiters over het strand. Plotseling viel haar paard tijdens rengalop dood neer. Lidwien stortte met haar hoofd tegen het zand. Na met tussenpozen enkele dagen aaneengesloten in coma en een zestal weken in  subcoma te hebben gelegen, kwam ze bij. Er werd een niet aangeboren hersenletsel geconstateerd. Daarna begon een lange weg van revalidatie en een ingrijpend proces van ontkenning, loslaten en acceptatie van zichzelf. Dit boek is een persoonlijk verslag van Lidwien over de gevolgen van die val. Ze vertelt over haar werkelijkheid  van haar bijna doodervaring en over het gevecht om het niet aangeboren hersenletsel te accepteren en er mee om te kunnen gaan. Maar dat niet alleen. Bij het zoeken naar de zin van haar leven, komen heel nadrukkelijk haar ervaringen tijdens haar opvoeding, haar schooltijd, haar groei van meisje naar vrouw, haar werk en haar belangstelling voor creativiteit en spiritualiteit aan bod. Op zoek naar de zin van mijn leven is een boek voor lotgenoten, hun dierbaren en iedereen die zich voor het onderwerp interesseert.

Het boek is te bestellen door €14,70 (12,50 + 2,20 verzendkosten) over te maken op het rekeningnummer van Lidwien van de Laarschot 4368288 (ING). Vermeld uw adres bij het overmaken, zodat na ontvangst van het bedrag het boek u toegezonden kan worden.

In (slow) motion - Leven na een NAH
Petra Boolman  Uitgeverij Libris • ISBN 978-90-74020-06-0 • prijs € 18,50

In (slow) motion is een 'van binnenuit' geschreven boek waarin de lezer 'meeloopt' met een slachtoffer in de eerste jaren na een ongeval. "Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat mijn wereld in de afgelopen jaren steeds een beetje groter is geworden. Zo'n tien dagen na het ongeluk was íe zo groot als een ambulance, nu reikt íe weer tot aan de sterren. Alhoewel; ik overdrijf. Ik kan beste veel, maar alles is begrensd. Was het voor het ongeluk 'tot aan de sterren',  nu is het 'voor zover mogelijk'." Petra valt in de zomer van 2002 van een paard. Met hersenletsel, een contusio cerebri in vaktaal, belandt ze in het ziekenhuis. Via het ziekenhuis komt ze terecht in het revalidatiecentrum. Hier noteert ze haar eerste opmerkingen, haar eerste vragen. In eerste instantie zijn deze aantekeningen losse zinnen, later worden dit kortere stukjes tekst, eigenlijk dagboekfragmenten. Het boek eindigt met een aantal korte zelfstandige verhalen. miniaturen. Observaties van iemand met NAH (niet-aangeboren hersenletsel). Het boek is te bestellen via boekenroute.

Na een beroerte & Hersenscherven na een beroerte
J. Hochstenbach • Elsevier/De Tijdstroom, 1998 ISBN 9035219597 (Na een beroerte; handleiding) ISBN 90 352 1958 9 (Hersenscherven na een beroerte; werkboek) € 23,65.
De professionele handleiding ‘Na een beroerte’ vormt samen met het werkboek voor patiënten ‘Hersenscherven na een beroerte’ een doelmatig nazorgprogramma voor mensen die een beroerte hebben gekregen maar met name ook voor hun omgeving. De professionele handleiding ‘Na een beroerte’ is bedoeld voor hulpverleners met belangstelling voor het begeleiden van nazorggroepen. Het boek geeft een helder beeld van wat mensen kunnen verwachten en doen. Daarom is het gericht op de praktische aspecten van het nazorgprogramma. Het werkboek ‘Hersenscherven na een beroerte’ is geschreven voor de patiënt en zijn omgeving. Het boek gaat over wat men zelf kan doen. Het brengt de veranderingen in denken, emoties en gedrag in kaart. Ook minder makkelijk bespreekbare onderwerpen als intimiteit en seksualiteit komen aan bod. Kortom: een praktische gids voor alledag met veel nuttige tips en zinvolle adviezen, bedoeld voor alle betrokkenen: de patiënt zelf en zijn omgeving, maar ook degenen die in hun werk met deze groep te maken hebben. Bij de vormgeving van het werkboek is rekening gehouden met CVA-getroffenen.

De stille epidemie. Leven na een tragisch ongeval
S. Cocquyt • EPO, Berchem-Antwerpen (België), 2000 Distributie in Nederland: Centraal Boekhuis BV Culemborg ISBN 9064452059 € 14,75

Dit boek is een autobiografisch werk van Sabine Cocquyt. Zij verloor haar ouders in een zwaar verkeersongeval. Haar zoon was één van de zwaargewonden. Het boek gaat over afscheid nemen en tegelijk de opdracht verder te leven, met je kind vechten voor zijn leven, je staande houden in het verdriet en in de onmacht, de kwaadheid op de verantwoordelijke voor het ongeval.

Je komt weer helemaal in mijn hoofd te zitten
Peter H. Toxopeus • Elsevier/De Tijdstroom, Maarssen, 1999 ISBN 903521711X • € 19,95

Fietsend door de duinen maakte Helma Toxopeus zo’n tien jaar geleden een ongelukkige val. Zij raakte in coma en toen zij daaruit na zes weken ontwaakte, waren de vooruitzichten somber. Peter H. Toxopeus, haar man, beschrijft in dit boek hun totaal veranderde leven vanaf deze noodlottige dag. Op een aangrijpende wijze neemt hij de lezer mee op de lange weg terug. Zijn persoonlijk verslag wordt afgewisseld met dagboekfragmenten, verhelderende medische uiteenzettingen en flarden van gesprekken met Helma, waaruit valt af te lezen hoe haar geheugen zich op wonderbaarlijke wijze herstelt. Ook de positie van de partner krijgt ruim aandacht. 
Deze publicatie is niet meer verkrijgbaar in de boekhandel, maar nog wel te bestellen via www.artox.nl/publicationsdesign.

 

Hersenkneuzing
A.M.A. Willemsen • De Geus, 2005 • ISBN 9789044507904 • € 18,90

Andrea Willemsen maakte in 1990 een fietstochtje met haar man toen ze door een tegemoetkomende bromfietser werd aangereden. Een zware hersenkneuzing, zo luidde de eerste diagnose. Maar acht jaar na het ongeluk wordt ze nog steeds ernstig in al haar activiteiten belemmerd. In ´Hersenkneuzing´, dat begon als een reeks aanteke-ningen om het schrijven en denken weer onder de knie te krijgen en om weer contact te krijgen met haar man, schrijft Andrea Willemsen vanuit de ervaringen van iemand die lijdt aan contusio cerebri. 

Ken je me nog? Verhalen van mensen met NAH die hun leven weer oppakken
J. van Ganzewinkel • Van Ganzewinkel Van Dongen Communicatie, 2005 • ISBN 9080995010 • € 14,95

In het boek vertellen mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) hun levensverhaal. Het boek belicht alle stadia die de meeste mensen met NAH doormaken: het ziekenhuis, de revalidatie, weer naar huis, wonen werken, toekomstplannen etcetera. De verhalen die mensen met NAH zelf vertellen worden aangevuld door hun partners, ouders, hulpverleners en andere betrokkenen die belangrijk voor hen zijn. Behalve de persoonlijke ervaringen van mensen staan in het boek ook goede voorbeelden van zorg, ondersteuning en arbeids(re)integratie in de verschillende stadia van de ziekte en daarna thuis. 
Hulpverleners die in aanraking komen met mensen met NAH (bijvoorbeeld artsen, (neuro)psychologen, ergotherapeuten, logopedisten, fysiotherapeuten, woonbegeleiders, arbeidsdeskundigen) kunnen aan de hand van het boek inzicht verwerven in de ervaringen van cliënten in de verschillende stadia die ze doormaken. Bovendien geeft het boek voorbeelden van goede (keten)zorg voor mensen met NAH. Ook voor mensen die zelf (of in hun omgeving) geconfronteerd worden met NAH is het boek interessant. Het boek kan, onder de gegeven omstandigheden, inspireren tot een optimaal gebruik van de mogelijkheden. 
Te bestellen via info(at)simpelbestellen.nl.

.

Over-hoop. De diepe wonden van een verkeersongeval
Sabine Cocquyt • EPO • ISBN 9789064454257 • € 18,50

Dit boek gaat over kinderen en jongeren die door een verkeersongeval hersenletsel hebben opgelopen. In samenwerking met ZEBRA heeft Sabine Cocquyt een waardige opvolger geschreven van haar eerste boek ‘De stille epidemie’. ZEBRA is een Vlaamse organisatie die zich inzet voor een betere opvang van jonge verkeersslachtoffers. Sabine sprak met gezinnen over de diepe wonden van een verkeersongeval. Over vallen en opstaan. Over hoe het hersenletsel een gezinsletsel wordt. ‘Over-hoop’, is het resultaat. Verkeersongevallen zijn we maatschappelijk ‘gewoon’, maar in het leven van slachtoffers en hun naasten zijn ze bijzonder ingrijpend. Wat gebeurt er niet allemaal als een kind slachtoffer wordt van een verkeersongeval en daar een blijvend hersenletsel aan overhoudt? Het boek werpt een blik op hoe gezinnen dit beleven. Aanvullend belichten deskundigen een deel van het traject dat de jonge verkeersslachtoffers met NAH (niet aangeboren hersenletsel) en hun omgeving moeten afleggen. ‘Het boek doet iets met je, je raakt in dezelfde positie als deze verkeersslachtoffers en Sabine slaagt erin om taal aan het gekwetste te geven,’ zegt Peter Adriaenssens, kind – en jeugdpsychiater Universitaire Ziekenhuizen Leuven.

Een knuffel van Christel. Herstelmogelijkheden na ernstig hersenletsel
Henk Eilander, Jacobien Erbrink • Adr. Heinen Uitgevers, Den Bosch, 2006 • ISBN 9086800114 • € 19,95

Christel is het meisje op de boekomslag. De knuffel is voor haar ouders. Zij vertellen het verhaal over hun dochter die als levenslustig schoolmeisje een infectie krijgt en daarna in coma raakt. Wanneer een kind na een ziekte of ongeval in een coma blijft, is dit een drama. In 1987 startte het kinderrevalidatiecentrum Leijpark te Tilburg op proef met een therapiefvorm van vroege intensieve neurorevalidatie om te proberen het functioneren van kinderen die langer dan een maand in een bijna-coma gebleven waren te verbeteren. Na veel twijffel van de overheid over het rendement daarvan is er tenslotte in 2005 een resultaatsanalyse verschenen en zullen er binnenkort twee proefschriften over verschijnen. In dit boek worden de ervaringen van de eerste patiënte en haar ouders en de achtergronden van vroege intensieve neurorevalidatie beschreven. Samengevat blijkt dat de meeste patiënten die in een vegetatieve toestand blijven, binnen enkele jaren overlijden, maar dat de helft van de patiëntjes die bij bewustzijn kwamen een gedeeltelijk zelfstandig leven kunnen leiden. Het boek is zowel voor behandelaars als betrokkenen bij hersenletselpatiënten zeer aan te bevelen. Dit boek is een belangrijke erkenning voor jongeren met een hersenletsel en hun ouders. Ook voor hulpverleners biedt het een unieke kans om even stil te staan bij de verhalen van kinderen, jongeren, broers, zussen, vaders en moeders. Op die manier kunnen ze geïnspireerd en geïnformeerd werken aan een betere zorg voor al deze jonge mensen en hun familie. Te bestellen op www.zebraweb.be.

Kopzorgen na een hersentrauma. De psychologische gevolgen van traumatisch hersenletsel. Een boek voor patiënt, familie en hulpverlener
Kurt Beeckmans, Karla Michiels • Maklu, 2000 • ISBN 9053509836 • € 11,20

Het boek beoogt de lezer in begrijpbare taal een inzicht te geven inde psychologische problemen die de hersentraumapatiënt kan vertonen. Het laat de lezer kennismaken met de wetenschap (psychologie) ‘die toelaat deze problemen te onderzoeken en te behandelen’. Beide auteurs zijn (in België) ruim 10 jaar actief op het vlak van de psychologische behandeling van patiënten met ‘verworven’ hersenletsel.

.

Wegwijzer na een beroerte. Voor CVA-getroffenen, hun partners, familieleden en vrienden
C.S.M. Wachters-Kauffmann • Vakgroep Huisartsgeneeskunde, Rijksuniversiteit Groningen, Vereniging Samen Verder, Beatrixoord. Groningen, 2004 Herz. dr. ISBN 9036712513

Deze wegwijzer behandelt onder meer de gevolgen van een beroerte, de ingrijpende veranderingen voor partner en andere directe verzorgers, informatie over thuiszorg en vrijetijdsbesteding, financiële en juridische kwesties. Deze uitgave is te downloaden op de website www.cva-samenverder.nl.
.

Hulpmiddelen voor CVA-patiënten
C. Schutgens, E. Hagedoren • Synchron Rv, 1998 • ISBN 9055741981

Deze uitgave van Synchron, het Coördinatiecentrum Chronisch Zieken Limburg, is bedoeld voor CVA-patiënten, hun partners en hulpverleners in de eerste lijn. Het beschrijft welke hulpmiddelen mogelijk kunnen worden ingezet om knelpunten in de thuissituatie op te heffen. De bijbehorende handleiding is ingedeeld naar activiteiten.
Deze uitgave is te bestellen bij
www.cva-samenverder.nl.

Tijdschriften/Mailings

Cerebraalnieuws
De vereniging Cerebraal voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel en direct betrokkenen heeft een eigen tijdschrift, dat 6x per jaar verschijnt. Alle leden van Cerebraal krijgen het tijdschrift gratis toegezonden. Donateurs kunnen zich voor € 20,50 per jaar abonneren op het blad. Op de website www.cerebraal.nl is een overzicht van artikelen te vinden.

Hersen Magazine
Hersen Magazine is een uitgave van de Hersenstichting Nederland. Het verschijnt vier keer per jaar. Donateurs ontvangen het blad gratis. Andere geïnteresseerden kunnen een los nummer bestellen. Op de website www.hersenstichting.nl is meer informatie te vinden.

Hoofdzaak
Hoofdzaak is een viermaandelijkse uitgave van het Project Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) Noord-Brabant. Het project is ondergebracht bij Stichting Zet Tilburg. Projectinformatie op www.zet-brabant.nl.

AXON Actueel
AXON Actueel is de e-mail nieuwsbrief van AXON leertrajecten. De nieuwsbrief verschijnt vier keer per jaar en bevat actuele ontwikkelingen en verhalen uit de praktijk op het gebied van hersenletsel en deskundigheidsbevordering. Op de website www.axonleertrajecten.nl kan men zich aanmelden voor deze nieuwsbrief.

DVD's

DVD Hooi op je vork
BelArt Film, Huub Nijhuis (www.belartfilm.nl), Initiatief en coördinatie: AXON leertrajecten, Leo Brederveld en Hooi op je vork, Patty van Belle en Judith Zadoks (www.hooiopjevork.nl) • € 19,95 • [Bestel]

Deze dvd ondersteunt het werken met de methodiek Hooi op je vork zoals omschreven in het boek ‘Methodische ondersteunen van mensen met hersenletsel. Greep op je leven met Hooi op je vork’ (Patty van Belle & Judith Zadoks, 2011).
De dvd omvat vier portretten van mensen met hersenletsel die met Hooi op je vork begeleid worden. Een dvd met deze portretten erop is eerder verschenen als bijlage bij de eerste druk van het boek. 
Twee van de hen, Mohammed en Pieter, zijn zeven jaar later opnieuw gefilmd. Hoe gaat het ondertussen met hen? Hebben ze hun doelen verwezenlijkt? Bekijk het op deze dvd.

Na elk portret volgt een korte toelichting (tekst in beeld). Het is bijvoorbeeld mogelijk om na elk portret en vóór de toelichtende tekst de dvd te stoppen en de kijkers de volgende vragen te stellen:
- Welke leefgebieden uit Hooi op je vork waren aan de orde?
- Welke hersenletselkenmerken zag je bij de cliënt?
- Welke begeleidingsaspecten zag men bij de begeleider?

Ze zeggen dat ik zo veranderd ben
Serie televisieprogramma’s door Teleac/NOT in samenwerking met het Landelijk coördinatiepunt Niet-aangeboren Hersenletsel en de Hersenstichting Nederland samengesteld in 1998/1999 • € 22,50

De serie bestaat uit zes programma’s van circa 25 minuten, waarin mensen met niet-aangeboren hersenletsel en hun familieleden vertellen over de veranderingen in hun leven als gevolg van hersenletsel en op welke manier zij leren hiermee om te gaan. Toelichting wordt gegeven over de gevolgen van hersenletsel en de problematiek waarvoor betrokkenen en hulpverleners zich gesteld zien.
Te bestellen via laura(at)axonleertrajecten.nl.
.

Hersenletsel en dan… Jongeren over hun leven met NAH
HR Media, 2006 • 105 minuten • €24,95 • [Bestel]

Op de DVD 'Hersenletsel en dan...' staan vier jongeren centraal die jaren geleden als kind werden getroffen door hersenletsel: een tumor, een auto-ongeluk, een val en een hersenontsteking. Ze vertellen onder andere over leerproblemen, stageplaatsen en toekomstmogelijkheden.

Het doel van de DVD is het vergroten van inzicht in restverschijnselen, beperkingen en mogelijkheden na hersenletsel. [meer...]

Bouwen aan besef
Landelijk coördinatiepunt Niet-aangeboren hersenletsel, 2000 • Publicatienummer 100.001 • 15 minuten • € 17,50

Aan de hand van het verhaal van een patiënt en diens zorgverleners wordt op indringende wijze duidelijk gemaakt, hoe gecompliceerd de zorgvraag van de patiënt met niet-aangeboren hersenletsel vaak is en wat de problemen zijn waar de hulpverleners in de praktijk tegenaan lopen. Duidelijk wordt dat de zorg voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel vraagt om een intersectorale aanpak, die begint met een intersectorale diagnostiek.
Met deze productie wil het Landelijk coördinatiepunt alle relevante actoren in de zorg onder meer overheden, zorginstellingen, zorgverzekeraars en Arbo-diensten betrekken bij het oplossen van de problemen waarmee mensen met hersenletsel en hun hulpverleners geconfronteerd worden.
Te bestellen via
laura(at)axonleertrajecten.nl.
.

Voorlichtingsmateriaal

Programmagids 

Professioneel omgaan met cliënten met hersenletsel. 
Cursussen, trainingen, workshops, intervisie, supervisie. [Vraag aan]

Programmagids van AXON Leertrajecten met diverse leertrajecten. De gids verschijnt jaarlijks in oktober en bevat een beschrijving van de opleidingsactiviteiten. U kunt de programmagids kosteloos bij ons aanvragen.

Flyer

Een werknemer met hersenletsel. Handreikingen voor werkgevers en collega´s [Bestel]
De flyer 'Een werknemer met hersenletsel' bevat praktische handreikingen voor werkgevers en collega’s van iemand met hersenletsel. Op de voorkant staan aandachtspunten voor inrichting van de arbeidssituatie en op de achterkant staan adviezen voor de omgang met iemand met hersenletsel.
De flyer is zeer bruikbaar voor professionals die werkgevers willen infomeren over de gevolgen van hersenletsel voor de arbeidssituatie en daarvoor de flyer willen achterlaten. De flyer is uitgevoerd als gelamineerde kaart. Het formaat 149 x 260 mm.
De flyers zijn te bestellen per set van 10 voor een prijs van € 12,50.

Mensen met niet-aangeboren hersenletsel
L. Zanen • Bohn Stafleu Van Loghum, 2002 • ISBN: 9031336408 • € 13,00
Dit boek is verschenen in de serie 'Werken in SPH'. Het is bedoeld voor studenten en hulpverleners.
Lavinia Zanen werkzaam als activiteitenbegeleider bij de Regenboog in Amersfoort. Heeft het leertraject Omgaan met mensen met niet-aangeboren hersenletsel van het Nederlands Centrum gevolgd, waarvan ze in haar boek dan ook dankbaar gebruik maakt.
.

De meest gestelde vragen over hersenletsel
E. Matser • Strengholt’s Boeken, 2003 • ISBN: 9058601609 • € 10,95

De auteur, als neuropsycholoog verbonden aan het St. Anna Ziekenhuis te Geldrop, is een deskundige op het gebied van hersenletsels, speciaal als het om sportletsels gaat. Het boek gaat over allerlei vormen van hersenletsel zoals hersenschudding, hersenkneuzing, schedelbasis-fractuur en coma. Verder is er aandacht voor whiplash (nekletsel) en hersenletsel, dat is ontstaan bij boksen en voetbal. Het boek bevat een register, maar er ontbreekt een literatuurlijst. Er is een schematische tekening om de delen van de hersenen weer te geven. Een beknopt, maar duidelijk boekje over de problematiek die is ontstaan bij hersen- en nekletsel.

Een aneurysma of avm in het hoofd
Deze brochure geeft informatie over de symptomen, oorzaken en meest gangbare behandelingstechnieken, alsmede over de psychosociale gevolgen voor de patiënt en zijn omgeving. Deze brochure is te downloaden op de website van de Vereniging van Vaatpatiënten, www.vaatpatient.nl.

Folders/Brochures Hersenstichting Nederland
- Coma/Vegetatieve toestand
- Hersenschudding en Hersenkneuzing
- Beroerte  
- Leven na een beroerte
- Denk eens na over Hersenen... Hersenvocht
- Mijn wereld is niet meer compleet, over hemianopsie en neglect (€2,00)

Deze en andere beknopte folders en brochures zijn gratis (tevens als pdf) verkrijgbaar bij: Hersenstichting Nederland, tel (070)360 48 16 of www.hersenstichting.nl.

Folders/Brochures Cerebraal

- Coma, een brochure voor familieleden van hersenletselpatiënten (1,00)
- Vermoeidheid, Gevolgen van hersenletsel (gratis)
- Veranderd gedrag, gevolgen van hersenletsel (1,00)
- De weg na niet aangeboren hersenletsel (met medische informatie, gevolgen, behandeling en begeleiding) (10,00)

Deze folders/brochures zijn verkrijgbaar bij Cerebraal, vereniging voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel en direct betrokkenen. Te bestellen via www.cerebraal.nl. (Leden krijgen korting).

Hersenletsel en Arbeid

De kunst van het onderpresteren. Strategieën voor mensen met NAH 
A. Koster • Den Bosch: PSW, 2001

Stel je voor: door een ongeluk of door medische oorzaken loop je hersenletsel op. En alles wat je voorheen als vanzelfsprekend kon, kan je niet meer, of slechts in beperkte mate. Vanwege het hersenletsel verandert je gedrag en ook al zie je er van buiten vaak ‘normaal’ uit, je leven zal nooit meer hetzelfde zijn als voorheen. [meer...]
.

Return to Work for Persons with Traumatic Brain Injury
S. Yasuda, P. Wehman, P. Targett, D. Cifu, M. West • Verschenen in: Am. J. Phys. Med. Rehabilitation, Vol. 80, No. 11, November 2001, p. 852-864 • Rehabilitation Research an Training Center on Workplace Supports and the Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Virginia Commonwealth University, Richmond, Virginia, USA

Individuals with traumatic brain injuries experience an array of physical, cognitive and emotional changes that often make return to pre-injury employment unlikely and locating new employment difficult. [meer...]
.

Niet-aangeboren hersenletsel en arbeid: informatie voor arbeidsbegeleiders
ISBN 9059312627 • NU  € 10,00 (Uitsluitend te verkrijgen bij AXON leertrajecten)

Dit boek bevat kort en bondig de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, alsook strategieën voor begeleiding naar arbeid. Bij de begeleiding van cliënten met niet-aangeboren hersenletsel naar arbeid en op de werkplek is deskundigheid van de arbeidsbegeleider absoluut noodzakelijk. De informatie in dit boek is afgestemd op de begeleidende taken van trajectbegeleiders, jobcoaches, reïntegratiedeskundigen en arbeidsconsulenten. Het boekje beoogt een handreiking te bieden voor de dagelijkse praktijk.

 

Niet-aangeboren hersenletsel en arbeid: informatie voor de bedrijfsarts, verzekeringsarts en arbeidsdeskundige
ISBN 9059312678 • NU  € 10,00 (Uitsluitend te verkrijgen bij AXON leertrajecten)

Mensen met niet-aangeboren hersenletsel vormen ook een speciale groep bij de arbeidsreïntegratie. Voor arbeidsbegeleiders (onder andere trajectbegeleiders, jobcoaches, reïntegratiedeskundigen, arbeidsconsulenten) is daarom een apart deel in deze reeks opgenomen. Dit boek bevat kort en bondig de noodzakelijke informatie over oorzaken en gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel, alsook adviezen voor beoordeling van de arbeidsmogelijkheden. Goede diagnostiek en inzicht in alle mogelijke gevolgen van hersenaandoeningen zijn van groot belang om de cliënt met hersenletsel te begeleiden naar werk. Daarbij is de deskundigheid van de bedrijfsarts, de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige een absolute noodzaak. De informatie in dit boek is afgestemd op de genoemde beroepsgroepen. Het boekje beoogt een handreiking te bieden voor de dagelijkse praktijk. 

Hersenletsel en Kinderen

Hersentumoren bij kinderen
Marja Georgiades, Marianne Naafs-Wilstra, Netteke Schouten van Meeteren • VOKK, 2006 • ISBN 907528120-x- • € 20,00

Het boek Hersentumoren bij kinderen is het resultaat van teamwerk: ouders, kinderen, artsen, pedagogisch medewerkers, (neuro)psychologen en orthopedagogen werkten eraan mee. Zo geeft het boek vanuit verschillend perspectief informatie over de verschillende vormen van hersen­tumo­ren, de behandelingsmethodes, de prognose en de mogelijke (late) gevolgen. Het gaat in op de begeleiding en opvoeding van een kind met of genezen ­van een hersentu­mor, op eventuele schoolproblemen en op cognitieve revalidatie. Het besteedt aandacht aan de kwaliteit van leven van het kind en de situatie van ouders en broers en zussen. En het bespreekt de moeilijke periode als een kind niet kan genezen. Het boek is in de eerste plaats bestemd voor ouders van een kind met een hersentumor. Te bestellen bij www.vokk.nl.

Waarom heeft een krokodil zo’n platte kop? En andere verhalen voor kinderen
Hans Hessels • Vereniging Cerebraal, 2004 • € 3,50

De gevolgen van hersenletsel worden beschreven in de vorm van dierenverhalen. Dit boekje leert het kind spelenderwijs wat hersenletsel inhoud en is met name geschikt voor kinderen waarvan één van de ouders hersenletsel heeft. Het boekje is te bestellen via www.cerebraal.nl. 

 

NAH: Niet Altijd Handig
Hanneke van der Werf • Syntax Media • ISBN 90805594 4 X • € 9,50

Een kinderboek voor kinderen zonder NAH, maar met NAH in het gezin. Is er iemand met een Niet Aangeboren Hersenletsel in het gezin? De aandacht, hoe kan het ook anders, gaat vaak naar het gezinslid met hersenletsel, maar hoe zit dast met de broers en zussen, zonen en dochters? Dit boekje is bedoeld juist voor die kinderen. Dagelijkse situaties passeren de revue vanuit de beleving van Inge, de zus van Martijn met NAH en van Willem, de zoon van Jaap met NAH. Elk kind in een dergelijke situatie zal zichzelf herkennen, zich bedenken hoe het thuis nèt even anders is dan bij andere kinderen en zich getroost voelen en benoemd zien wat hij of zij doormaakt.
Leeftijdsgroep: 8 tot 12 jaar.
.

Onderzoekspublicaties

Op hoofdlijnen verbonden
J.M. Carlier, G.J.A. Kramer, A.J. Plaisier • Prismant, Utrecht, 2004.

Op hoofdlijnen verbonden is een zorgprogramma voor jonge mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel.
Het zorgprogramma biedt een kader voor een passend aanbod van zorg, behandeling, dagbesteding en welzijn voor deze complexe cliëntengroep en hun naasten. Het zorgprogramma is voorzien van een quickscan waarmee in een regio in kaart kan worden gebracht in hoeverre het aanbod al voldoet aan het zorgprogramma.
Ook is een stappenplan opgesteld dat regio’s kunnen gebruiken bij de invoering van het zorgprogramma.
Zorgprogramma en stappenplan zijn ontwikkeld in opdracht van de Stichting Hersenletsel Organisaties Nederland met subsidie van het Johanna KinderFonds.
Het rapport, de quickscan en het stappenplan zijn te downloaden via www.prismant.nl.
 

Hersenletsel hoe nu verder?
J.M. Carlier, G.J.A. Kramer • Prismant, Utrecht, 2006

'Hersenletsel en hoe nu verder?' is een rapport dat in opdracht van de SHON en met steun van de Hersenstichting Nederland is uitgebracht. Het onderzoek is uitgevoerd door Prismant. Vroegtijdige signalering, diagnostiek en behandeling van de niet zichtbare gevolgen van hersenbeschadiging zijn cruciaal voor de kwaliteit van leven op de langere termijn. Dit begint al in het ziekenhuis, in de acute en herstelfase. Wat kunnen hulpverleners in ziekenhuizen doen aan de kwaliteit van leven van mensen met hersenletsel en hun naaste omgeving?

Diagnostiek en herstelmeting van taalproblemen na niet-aangeboren hersenletsel
I.M.E. Heesbeen • Utrecht, 2001 • ISBN 9039328161

Het onderzoek beschreven in dit proefschrift is in de eerste plaats gericht op het leveren van een praktische bijdrage op het gebied van de diagnostiek van taalproblemen na niet-aangeboren hersenletsel, zoals een CVA (beroerte), een contusio cerebri (hersenkneuzing) of hersentumor. Het onderzoek heeft zich nadrukkelijk gericht op vragen vanuit de praktijk en het bestreken gebied is daardoor breed: het omvat een doelgroep van mensen met afasie tot mensen met communicatieproblemen na rechtszijdig hersenletsel, en het begeeft zich van het niveau van de taalfuncties tot op het niveau van participatie. Nieuwe instrumenten zijn ontwikkeld en bestaande tests zijn geëvalueerd en vervolgens zodanig aangepast dat zij beter voldoen in de praktijk. Naast het leveren van een praktische bijdrage aan de diagnostiek van taalproblemen is gepoogd een aantal fundamentele vraagstellingen te beantwoorden op het gebied van de communicatieve problemen van mensen met rechtszijdig hersenletsel en de rol van de rechter hemisfeer in de taal. De verworven inzichten geven aanknopingspunten voor het meetbaar maken van taalproblemen als gevolg van rechtszijdig hersenletsel.

Apraxia in stroke patients: assessment and treatment
C. van Heugten • Groningen • 1998.

In het onderzoek dat in dit proefschrift beschreven wordt, is een programma ontwikkeld en geëvalueerd voor diagnostiek en behandeling van CVA-patiënten met apraxie, een stoornis waarbij de doelgerichte uitvoering van aangeleerde en betekenisvolle handelingen is aangedaan. Het doel van het onderzoek was tweeledig. Ten eerste de ontwikkeling van een diagnostische procedure en onderzoek naar de kwaliteit van de diagnostische instrumenten; en ten tweede de ontwikkeling van een behandelprotocol en evaluatie van het resultaat van behandeling.

The cognitive, emotional and behavioural consequences of stroke
J.B.H. Hochstenbach • Nijmegen, 1999 • ISBN 9080497215

In dit proefschrift wordt vooral ingegaan op de neuropsychologische gevolgen van een CVA en de betekenis hiervan voor het leven van de patiënt en de naastbetrokkenen. Centraal staat het pleidooi om de zorg voor CVA-patiënten en hun familie te verbreden. Onderbouwd wordt dat de mate waarin psychologische functies zijn gestoord, niet alleen bepalend is voor een succesvolle aanpassing aan de gevolgen van het CVA, maar ook de effectiviteit van de revalidatiebehandelingen beïnvloedt.

Investigating the potential neurotoxicity of Ecstacy (MDMA); an imaging approach
L. Reneman, dissertatie • Thela Thesis, Amsterdam, 2001 • ISBN 9051705670

Doel van dit proefschrift was de mogelijke neurotoxiciteit van MDMA in het menselijk brein te onderzoeken met behulp van verschillende neuro-imaging technieken. Gevonden werd dat personen die MDMA gebruiken schade oplopen aan serotonerge hersencellen. De effecten zijn dosisgerelateerd; bij gelijke doseringen treedt bij vrouwen vaker schade op dan bij mannen. De bevindingen van dit proefschrift roepen belangrijke vragen op ten aanzien van de veiligheid van gebruik van MDMA door mensen. Verder onderzoek is echter nodig.

Een kwestie van toeval en geluk
Drs. J.M. Carlier, Drs. F.C. Zeggelt, Drs. J. Harmsen, Prismant: Utrecht, 2000.

Veel mensen krijgen jaarlijks een of andere vorm van hersenletsel door ongelukken, operaties, beroertes en andere ziekten. We spreken dan van niet-aangeboren hersenletsel (NAH). Hersenletsel leidt vaak tot zichtbare en onzichtbare stoornissen. Nadat mensen ontslagen worden met de diagnose NAH, keert het grootste deel terug naar de thuissituatie. Eenmaal thuis manifesteert zich bij een aanzienlijk deel van de mensen de gevolgen van hersenletsel. 
Prismant heeft onderzoek gedaan naar de jongere (12-45 jaar) NAH-getroffenen en geconcludeerd dat de zorg voor hen voor verbetering vatbaar is. Onder zorg wordt vooral de organisatie van de zorg verstaan. De aandacht voor jongeren is met name belangrijk, omdat veel voorzieningen en zorgaanbod voor jongeren met NAH zich bevinden in de hoek van de ouderenzorg. Onderwerpen als (om)scholing, werkbegeleiding, opvoeding van kinderen, etc. zijn voor hen zeer belangrijk, maar zijn in de ouderenzorg vanzelfsprekend niet aan de orde. Het onderzoeksrapport gaat hier uitgebreid op in en geeft aanbevelingen voor verbetering. Het bevat epidemiologische informatie.
Het rapport is te bestellen op de website www.prismant.nl tegen de prijs van € 10,00. Of download hier het rapport als pdf.

Copyright © AXON leertrajecten | Design: Dickhoff Design | Techniek: Aristo WebDesign | Disclaimer