SOS-NAH

SOS-NAH staat voor Signaallijst Onderkenning Systeemproblematiek binnen gezinnen met een gezinslid met NAH.

Met behulp van dit instrument kan de hulpverlener een antwoord vinden op onder andere de volgende vragen: in welke mate en hoe spelen de beperkingen van het gezinslid met NAH een rol binnen het gezinssysteem? Zijn er systeemkenmerken die de ondersteuning van het gezinslid met NAH door het gezin extra moeilijk maken? Zo ja, in welke mate? Welke vorm van ondersteuning van het systeem kan het gezin als geheel verlichten?

Het instrument is ontwikkeld door Triocen in Eindhoven en VLG in Rosmalen. Het bestaat uit een vragenlijst en een protocol. Het protocol bevat onder meer aanwijzingen voor afname van de interviews met behulp van de SOS-NAH vragenlijst en interpretatie van de scores en het adviesgesprek over het vervolg.

De interviews kunnen worden afgenomen door bijvoorbeeld een begeleider, MEE-consulent, maatschappelijk werker of een verpleegkundige. Een gezondheidszorgpsycholoog is betrokken bij de interpretatie van de scores en de advisering over het vervolg.

Conferentie
Signalering van systeemproblematiek als gevolg van hersenletsel is één. Twee is dat er een zorgprogramma beschikbaar is dat tegemoet komt aan de gesignaleerde hulpvraag van de cliënt en/of zijn omgeving.
Triocen en VLG hebben daarvoor verschillende modulen ontwikkeld.

- AWBZ
Tijdens een conferentie begin maart hebben deskundigen hun licht laten schijnen op het SOS-NAH instrument en het zorgprogramma. Een vraag was: ‘Wat moet er gebeuren om de modules als geïndiceerd product erkend te krijgen’. Marcel G.A. de Krosse, manager expertisecentrum van het CIZ gaf daarover uitleg. Knelpunt is dat niet-aangeboren hersenletsel onder verschillende grondslagen van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) valt.

- Kinderen
Een andere vraag was of gezinnen waarin een van de leden hersenletsel heeft, de hulp krijgen die nodig is. Peter Vrancken, gezondheidszorgpsycholoog en adviseur van het Nederlands Centrum Hersenletsel, vroeg zich in dit verband af waarom in het zorgprogramma geen module is opgenomen voor kinderen met een ouder met hersenletsel. Het zorgprogramma van Triocen/VLG richt zich op de meest belangrijke mantelzorger, bijvoorbeeld de partner. Desondanks is het wenselijk een dergelijk module toe te voegen.

- Onderzoek
Eric Hermans, wetenschappelijk medewerker bij Vilans, ging in op de vraag wat er moet gebeuren om het zorgprogramma nog meer evidencebased te krijgen.
Daarvoor is nodig naar goede indicatoren te zoeken waarmee de effecten van het zorgprogramma geoperationaliseerd kunnen worden.

Marjan Hurkmans, coördinator NAH bij VLG, gaf aan dat men bezig is een onderzoek te starten naar het zorgprogramma in de praktijk. Overigens pleitte ook Eric Hermans er voor een module voor kinderen met NAH in het zorgprogramma op te nemen. In het werkveld is hier veel behoefte aan. Het gaat dan om kinderen met NAH, maar ook kinderen uit gezinnen met een gezinslid met NAH.

Scholing
Om met het SOS-NAH instrument te leren werken is er een praktisch scholingsprogramma opgezet.
Het programma is ontwikkeld en beproefd door AXON samen met Mariëlle Bots, gezondheidszorgpsycholoog bij Triocen in Eindhoven, en Nonja van Grinsven, gezondheidszorgpsycholoog bij VLG in Rosmalen.

De scholing omvat twee dagen en een terugkombijeenkomst van een dagdeel.

Tijdens de scholing oefenen de deelnemers met het afnemen van de vragenlijst. Alle stappen die in het protocol staan komen aan de beurt.
In de praktijk oefenen de deelnemers met de afname van de vragenlijst en het trekken van conclusies (samen met de gezondheidszorgpsycholoog).

Tijdens een terugkombijeenkomst komen de ervaringen die hiermee zijn opgedaan uitgebreid aan de orde. Ook wisselen de deelnemers adviezen en tips met elkaar uit.

Via een pilot is het scholingsprogramma beproefd. Dit heeft geresulteerd in twee mappen: een map voor de docent waarin handreikingen voor het geven van de scholing zijn opgenomen en een map voor de deelnemers. Deze laatste map bevat oefeningen en achtergrondinformatie over de SOS-NAH.

De verwachting is dat AXON en Triocen/VLG vanaf 2008 de scholing SOS-NAH gezamenlijk landelijk gaan aanbieden.
Zodra meer bekend is, komen we in AXON Actueel hierop terug.